HISTORIA PARAFII POD WEZWANIEM ŚW.WAWRZYNCA W DĄBROWIE

Kościół pw. św. Wawrzyńca w Dąbrowie

Wiadomości wstępne

Rzymsko-katolicka parafia p.w.św. Wawrzyńca diakona i męczennika w Dąbrowie powstała w XIIIw. Jednak o powstaniu parafii nic pewnego nie wiadomo. Należały do mej: Ciepielowice, Jamka, Karczów, Lipowa, Prądy, Skarbiszów, Sokolniki, Wawelno. W 1936r. wydzielono z parafii Prądy i Wawełno oraz utworzono osobną parafię p.w. Najśw. Serca Pana Jezusa. W 1957r. wyłączono Skarbiszów i przyłączono do sąsiedniej parafii Narok.

Obecnie Dąbrowa jest wsią gminną położoną na północnym skraju Borów Niemodlińskich, w odległości 14 km. od Opola. Nazwa pochodzi od wyrazu dąbrowa - oznaczającego las dębowy.

Karczów - wieś położona prostopadle do drogi z Opola do Brzegu, 2 km. od Dąbrowy. Nazwa wsi ustanowiona została po II wojme światowej. Nazwa pierwotna utworzona została od niemieckiego nazwiska Schon/e/ z polskim przyrostkiem -owice, bądź też z niemieckim przyrostkiem -witz.

Pierwsze wzmianki o parafii oraz najważniejsze wydarzenia do XVIIw.

Pierwsze wzmianki o kościele w Dąbrowie pochodzą z 1305 roku. 16 VII tegoż roku ówczesny proboszcz Mikołaj występuje wśród świadków we Wrocławiu poświadczając dokument oficjała biskupiego Konrada odnośnie prawa patronackiego kościoła w Psim Polu. Druga wzmianka pochodzi również z 1305 roku. Wymieniona jest w niej wieś Skarbiszów jako jedna z czynszowych wsi biskupich. Oto jej treść: „W Skarbiszowie są 42 włóki dające dziesięcinę (w pieniądzach a nie w naturze), z których 12 należy do kościoła w Dąbrowie a pozostałe do Biskupa". Kolejna adnotacja o kościele w Dąbrowie pochodzi z 1335r. a znajduje się w dziesięcinach nuncjusza Gelkardy de C. 3 IV 1336 parafia dąbrowska została poszerzona o wieś Wawelno gdyż Przeor i konwent w Czarnowąsach oddali ją pod zwierzchnictwo dąbrowskiego proboszcza. Do tamtejszego klasztoru, w charakterze świadków owej darowizny udali się: proboszcz z Dąbrowy Henryk, proboszcz z dzielnicy obok oraz kilku sołtysów i mieszkańców okolicy.

Od roku 1532 Dąbrowa jest wsią książęcą a następnie przechodzi w posiadanie niemieckich panów feudalnych. Od 1553r. jest własnością hrabiowskiego rodu Mettichów, później Prettwitzów. Od roku 1651 rozpoczyna się księga małżeństw. W tym też roku istnieje już w Dąbrowie kościół murowany o wymiarach: 30 łokci długi i 18 szeroki. Posiada on kamienną podłogę, trzy dzwony craz trzy rzeźbione ołtarze. Od roku 1679 parafia podejmuje się>nowej plebanii. Proboszcz tymczasowo mieszka u gospodarza. Budowa rwa do 168Ir., w którym to również wybudowano kaplicę w kościele oraz przerobiono jego sklepienie. Szesnaście lat później Maria Sabina hrabina Mettich z domu Hrabina ufundowała nowy ołtarz oraz monstrancję.

Duchowni od XVII do XIX w.

Najważniejsze wydarzenia w latach 1872-1921.

W sierpniu 1872 roku zostaje zakończona renowacja kościoła w Dąbrowie (rozpoczęcie renowacji nastąpiło jeszcze w tym samym roku). W uroczystość Bożego Narodzenia tegoż roku dolna Dąbrowa zostaje sprzedana przez barona księciu Halzfeld-Wildenburg.

Przy dacie 20 maja 1875r. odnotowane jest wydanie prawa majowego dotyczącego kształcenia i zatrudnienia niższych duchownych. W tym czasie również biskup wrocławski zostaje zwolniony przez władze państwowe, następuje wprowadzenie kościelnego zarządu dobrami przez wyznaczone gminie organy (Rada Parafialna, Rada Gminy).

Z kolei w 1882r. zostaje zakupiony nowy cmentarz w Skarbiszowie z nadwyżek dochodów parafialnych.

Od 1884 do 1885 trwa renowacja kościołów w Skarbiszowie i Szonowicach (Karczowie).

Również w 1884 roku zostaje pomalowana kaplica Matki Boskiej w Dąbrowie.

Dwa ważne wydarzenia o podobnym charakterze mają miejsce w 1890r. i 1893r. Pierwsze dotyczy sprzedaży dolnych Szonowic wraz z kościołem przez Woliera Panu von Wichelbaus, który z kolei ofiarowuje to swemu najstarszemu synowi Fryderykowi.

Natomiast w 1893r. zmienia właściciela dolna Dąbrowa, która zostaje sprzedana księciu Pszczyńskiemu, który również przeznacza to swemy synowi hrabiemu Kanradowi von Höchberg. W maju tego roku prowadzone są misje ludowe przez Ojców Franciszkanów z Góry św. Anny.

Misje odnotowane są również w styczniu 1894 roku, tym razem przeznaczone są one dla polskojęzycznych parafian. 2 X zostaje poświęcony dom św. Wawrzyńca, w którym zamieszkały siostry św. Elżbiety.

6 XII 1906r. zostaje poświęcony nowowybudowany kościół w Szonowicach p. w. Wniebowzięcia NMP.

Na szczególne miejsce zasługuje uroczystość z dnia 12 V 1919r. Już w przeddzień przyjeżdża do Dąbrowy metropolita wrocławski, kardynał A. Bertram, który następnego dnia bierzmuje 480 osób.

Organizacja i życie parafialne po II wojnie światowej.

Od 1936 do 1946 obowiązki proboszcza parafii w Dąbrowie pełnił ks. Karol Knosala, po którym duszpasterstwo obejmuje ks. Józef Maciaszek. Pełnił on posługę kapłańską do roku 1949, w którym proboszczem zostaje jego brat ks. Tadeusz Maciaszek. Przepracował on w parafii 32 lata. W roku1981 proboszczem zostaje ks. Zbigniew Kuryłek. Jego staraniem powstał kościół w Nowej Jamce (został przebudowany z budynku mieszkalnego). Po nim, od XII 1983r. proboszczem zostaje ks. Józef Sztonyk, który pełni posługę kapłańską do 1989r. Kolejnym proboszczem, urzędującym tylko rok, zostaje ks. Erwin Mateja, a następnie ks. Marcin Bonk. który piastuje ten urząd do dnia dzisiejszego.

W 1988r. parafianie doczekali się pierwszych święceń kapłańskich. Neoprezbiterem był ks. Piotr Adamski z Dąbrowy. Natomiast Karczów szczyci się trzema powałaniami do zakonów żeńskich. Siostra Emanuela (Gabriela Wiercimok) przebywa w Rzymie, siostra Antonia (Zofia Gruntowska) znajduje się w Raciborzu, natomiast siostra Teresa (Maria Trenka) jest misjonarką w Ghanie. Od XII 1994 roku istnieje w parafii funkcja nadzwyczajnych szafarzy, którzy niosą Chrystusa do chorych i starszych porafian w każdą niedzielę i uroczystość.

BIBLIOGRAFIA

Kalendarz gminy Dąbrowa 1994r.

Pfarr Matrifel von Dombrau (1872-1921).